ถาม กตญาณ เป็นญาณที่ 3 หรือ ญาณที่ 2 ครับ
ตอบ ไม่แน่ใจนะ แต่ที่แน่ ๆ พอจ จำมาจากครู ท่านเรียงกต ญาณ ไว้ที่ 2 ส่วนกิจจญาณ ญาณท่านเรียงไว้ที่ 3 เพราะคำว่า กิจ หมายถึง ความสำเร็จแห่งพรหมจรรย์ตาม พุทธภาษิต
แต่ส่วนตัวไม่ได้สนใจลำดับ ว่า 2 หรือ 3 เพราะอย่างไรมันต้องเป็นกิจที่ต้องทำ จะให้ความหมายว่า กตญาณ หมายถึงสิ่งที่ทำแล้วเป็นผลสำเร็จก็ได้ กิจญาณ เป็นปัจจุบันก็ได้ อย่างไรมันก็อยู่ในกรอบตารางเหมือนเดิมไม่ได้เปลี่ยนแปลงความหมายอะไรออกไปนัก
แค่ กำหนด ทำ ได้ผล จะเรียง สัจจะ กิจจะ กต อย่างนี้ก็ได้ แต่เอาเป็นว่าเรียงตามที่ครูท่านเรียงไว้ก่อน ส่วนความเข้าใจมันก็ยังอยู่ใน ญาณ 3 เหมือนเดิม ความหมายไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไรนัก
ดังนั้น ขอให้ท่านทั้งหลาย จะเรียงแบบไหน ก็อธิบายแบบเดิม นะเข้าใจนะ
คำหรือศัพท์ มันไม่มีโดยตรงเลย
เหตุที่ท่านเอา กตญาณมาเป็นลำดับ 2 เพราะมันเป็นปัจจุบัน
ส่วนกิจจญาณ ท่านมองเป็นผล หรือ อนาคต
ดังนั้นจะเรียงอะไรก่อน หลัง มันก็อยู่ที่ความเข้าใจ เพราะส่วนนี้ในพระไตรปิฎก หรือ แม่บท ไม่ได้มีการเรียงไว้นะ
ให้เข้าใจตามคำอธิบายก่อน
https://84000.org/tipitaka/read/?4/16/21
=========================
๑. อตีตังสญาณ ญาณในส่วนอดีต
๒. อนาคตังสญาณ ญาณในส่วนอนาคต
๓. ปัจจุปปันนังสญาณ ญาณในส่วนปัจจุบัน;
อีกหมวดหนึ่ง ได้แก่
๑. สัจจญาณ หยั่งรู้อริยสัจแต่ละอย่าง
๒. กิจจญาณ หยั่งรู้กิจในอริยสัจ
๓. กตญาณ หยั่งรู้กิจอันได้ทำแล้วในอริยสัจ;
อีกหมวดหนึ่ง ได้แก่ วิชชา ๓
อันนี้เรียงตาม พจจนานุกรรม ของ พอจ ประยุทธ์
=========================
เจริญธรรม / เจริญพร
16 พฤศจิกายน 2021