ถาม มูลกรรมฐาน เห็น พอจ ว่ามีกรรมฐานมากที่ยังไม่ได้สอน แต่เอาแนวทางสรุป เห็น พอจ บอกว่ามีเพียง 2 กรรมฐาน ถ้าอย่างนี้ทุกกรรมฐานที่่มีจำนวนมากเหล่านั้น จะมีหลักการเดียวกันใช่หรือไม่ครับ
ตอบ มูลกรรมฐาน มีกรรมฐานจำนวนมากในแนวทางเฉพาะบุคคลอยู่อีกไม่ต่ำกว่า 50 กรรมฐาน เพราะกรรมฐานเหล่านี้มีการรวบรวมมาจาก พระอรหันต์ 80 องค์ ซึ่งพระพุทธเจ้าได้สอนไว้ด้วยพระองค์เอง
แต่อย่างไรในกรรมฐานทั้งหมดนั้นล้วนแบ่งออกเป็นสองทาง คือ สติ และ สมาธิ ไม่ว่าสำนักไหนสอนจะมีกี่แบบก็ล้วนเป็นกรรมฐานอยู่แค่ 2 หมวดนี้ ความสำเร็จในกรรมฐาน ความเป็นจริงแล้วไม่ได้อยู่ที่กรรมฐาน แต่อยู่ที่ความเพียรในกรรมฐานมากกว่า
ความเพียรในกรรมฐาน ก็คือความคุ้นชินต่อกรรมฐาน
ยกตัวอย่าง พุทธานุสสติ เริ่มต้น ก็เป็นสติ แต่ท้ายสุด ก็เป็นสมาธิ อย่างนี้